


تعمیر انکودر یکی از خدمات تخصصی و حساس در حوزه اتوماسیون صنعتی است که نقش مستقیمی در دقت، عملکرد و پایداری ماشین آلات صنعتی دارد. انکودرها به عنوان سنسورهای اندازه گیری موقعیت، سرعت و زاویه عمل می کننذ که در صورت بروز خرابی می توانند باعث توقف خط تولید، خطای حرکتی و کاهش راندمان سیستم شوند. در این بخش، نمونه پروژه ها و خدمات مرتبط با تعمیر انواع انکودر صنعتی شامل انکودر افزایشی، انکودر مطلق، انکودر شفت دار و هالو شفت ارائه شده است.
| جهت دریافت مشاوره رایگان با برزین الکترونیک تماس بگیرید. | |
| شماره تماس | 09156506148 |
| واحد فروش (مهندس پاشایی) | 09105771727 |
| پشتیبانی و پاسخگویی واتساپ | ارتباط در واتساپ |
| برزین الکترونیک – پاسخگوی شما 8 صبح تا 16 | |
انکودر (Encoder) مداری است که سیگنال های باینری چندگانه ورودی را به یک عدد کوچکتر و کدشده فشرده می کند. در هر لحظه، تنها یکی از ورودی ها می تواند مقدار «۱» داشته باشد و سایر ورودی ها باید در حالت «۰» قرار بگیرند. این ویژگی باعث می شود انکودرها نقش مهمی در کدگذاری و پردازش سیگنال ها در سیستم های کنترلی داشته باشند.
در واقع با استفاده از انکودرها می توان کمیت های فیزیکی مانند موقعیت، سرعت و زاویه چرخش را به پالس های الکتریکی تبدیل کرد. این پالس ها مبنای اصلی برای تعیین موقعیت و کنترل دقیق الکتروموتورها، ماشین ابزارها و تجهیزات اتوماسیون صنعتی هستند. به همین دلیل، انکودرها در صنایع مختلف از جمله ماشینآلات CNC، خطوط تولید، سیستم های حرکتی و کنترل دقیق، کاربرد گسترده ای دارند و نقش کلیدی در افزایش دقت و عملکرد سیستم ایفا می کنند.
انکودر نوعی سنسور حرکت است که اگر حرکتی که انکودر تشخیص می هد از نوع دورانی باشد، به آن Rotary Encoder انکودر زاویه یا دوار می گوییم و اگر نوع حرکت از نوع خطی باشد به آن انکودر خطی Linear Encoder گفته می شود.
انکودرهای خطی: این انکودرها از یک حلقه مغناطیسی یا نوری استفاده می کنند که توسط یک سنسور خوانده می شود.
انکودرهای چرخشی: این انکودرها از یک دیسک چرخشی استفاده می کنند که توسط یک سنسور خوانده می شود.
انکودرهای نوری: این انکودرها از یک منبع نور و یک سنسور نوری استفاده میکنند.
انکودرهای مغناطیسی: این انکودرها از یک میدان مغناطیسی و یک سنسور مغناطیسی استفاده میکنند.
انکودرها مدارهای مهمی هستند که در بسیاری از کاربردهای الکترونیکی و مکانیکی استفاده میشوند.
انکودرها با توجه به نوع کاربرد، دقت مورد نیاز و نحوه پردازش اطلاعات، به دستهبندیهای مختلفی تقسیم میشوند. یکی از مهمترین معیارهای دستهبندی انکودرها، نوع سیگنال خروجی آنهاست که نقش مستقیمی در عملکرد سیستمهای کنترلی و اتوماسیون صنعتی دارد.
برخی از انواع انکودرها از لحاظ سیگنال خروجی شامل موارد زیر هستند:
انکودرهای افزایشی سیگنال هایی تولید می کنند که نشان دهنده مقدار حرکت (شی) از یک موقعیت است. این سیگنال ها میتوانند برای محاسبه موقعیت فعلی شی استفاده شوند، اما فقط می توانند تغییرات موقعیت را اندازه گیری کنند.
یک انکودر افزایشی معمولی از یک دیسک چرخشی با شکاف هایی در اطراف آن استفاده می کند. یک سنسور نوری یا مغناطیسی روی شفت قرار می گیرد و هر بار که یک شکاف از مقابل آن عبور می کند، یک سیگنال تولید می کند. تعداد سیگنال های تولید شده نشان دهنده مقدار حرکت شی است.
انکودرهای افزایشی نسبتاً ارزان و ساده هستند. آنها برای کاربردهایی که به اندازهگیری دقیق موقعیت نیاز دارند، مانند ماشین های CNC، مناسب هستند.
انکودرهای مطلق (Absolute Encoder) سیگنال هایی تولید می کنند که نشان دهنده موقعیت دقیق شی هستند. این سیگنال ها به انکودر اجازه می دهند تا حتی زمانی که برق قطع شده است، موقعیت خود را حفظ کند.
یک انکودر مطلق معمولی از یک دیسک چرخشی با یک الگوی منحصربهفرد استفاده می کند. یک سنسور نوری یا مغناطیسی روی شفت قرار می گیرد و الگوی را می خواند. الگوی خوانده شده به موقعیت دقیق شی تبدیل می شود.
انکودرهای مطلق گران تر و پیچیدهتر از انکودرهای افزایشی هستند. آنها برای کاربردهایی که به اندازهگیری دقیق موقعیت نیاز دارند، مانند رباتیک و ابزارهای اندازهگیری، مناسب هستند.
تفاوت اصلی بین انکودرهای افزایشی و مطلق این است که انکودرهای مطلق موقعیت دقیق شی را در هر زمان اندازهگیری میکنند، در حالی که انکودرهای افزایشی فقط تغییرات موقعیت را اندازهگیری میکنند.
جدول زیر خلاصهای از تفاوتهای بین انکودرهای افزایشی و مطلق را ارائه میدهد:
| ویژگی | انکودر افزایشی | انکودر مطلق |
|---|---|---|
| اندازهگیری | تغییرات موقعیت | موقعیت دقیق |
| دقت | کمتر | بیشتر |
| هزینه | کمتر | بیشتر |
| پیچیدگی | کمتر | بیشتر |
| کاربردها | ماشینهای CNC، رباتیک | رباتیک، ابزارهای اندازهگیری |
انتخاب نوع انکودر مناسب به نیازهای خاص برنامه بستگی دارد. اگر به اندازه گیری دقیق موقعیت در هر زمان نیاز دارید، باید از یک انکودر مطلق استفاده کنید. اگر به اندازهگیری تغییرات موقعیت نیاز دارید و دقت کمتری مورد نیاز است، می توانید از یک انکودر افزایشی استفاده کنید.
انکودرها دارای قسمتهای مشخص شده در تصویر زیر میباشند.
انکودرها در دو نوع اصلی تقسیم میشوند:
انکودرهای باینری: این انکودرها از ۲ⁿ ورودی و n خروجی دارند. به عنوان مثال، یک انکودر 3 ورودی (2³ = 8 خروجی) خواهد داشت.
انکودرهای باینری با اولویت: این انکودرها نیز از ۲ⁿ ورودی و n خروجی دارند، اما در صورتی که چند ورودی به صورت همزمان در حالت «۱» قرار داشته باشند، آن ورودی که اولویت بالاتری نسبت به بقیه دارد، در مدار اثر میگذارد.
از انکودرها در صنعت نفت و گاز جهت پمپاژ و انتقال نفت خام از زمین به نفتکش یا پالایشگاه، برای تشخیص سرعت و جریان دقیقِ نفت استفاده می شود.
در سکوهای نفتی یا سکو های حفاری، انکودرها برای تشخیص سرعت و موقعیت مته های حفاری استفاده می شوند. این اطلاعات برای مهندس های حفاری بسیار مهم است. زیرا توسط این اطلاعات، می توانند بهترین روش را برای حرکت دادن دستگاه حفاری تعیین کنند و مطمئن شوند که دستگاه به درستی کنترل می شود.
انکودرها در نیروگاه برق جهت تشخیص و کنترل سرعت چرخش پره ها در توربین های بادی استفاده می شود.
انکودرها در دستگاه های اندازه گیری و برش جهت برش منظمِ مواد با طول ثابت و مشخص طراحی شده است.
اکودرها در صنایع پزشکی جهت اندازه گیری موقعیت و زاویه دستگاه نسبت به بیمار در دستگاه سیتیاسکن کاربرد دارد.
انکودرها در صنایع عمرانی برای مواردی همچون جرثقیل ها استفاده می شود در این مورد انکدر روی الکتروموتورهای جرثقیل نصب می شود و از حرکت های خطی و چرخشی الکتروموتورها در جهت های مختلف به کنترلر فرمان می دهد. بنابراین این تجهیز در جرثقیل ها و بالابرها برای تعیین موقعیت دقیق استفاده می شود.
از جمله برندهای معتبر و پرکاربرد انکودر که در بازار ایران فروش و مصرف بالایی دارند، میتوان به TR، استگمن (STEGMANN) و باومر یا هابنر (HUBNER | BAUMER) اشاره کرد که همگی محصول کشور آلمان هستند و به دقت و کیفیت ساخت بالا شناخته میشوند.
در کنار برندهای اروپایی، آتونیکس (Autonics) و هانیانگ (HANYOUNG) از کره جنوبی، دلتا (Delta) از تایوان و امرن (Omron) از ژاپن گزینههایی اقتصادی و پرکاربرد برای مصارف صنعتی و تجاری محسوب میشوند.
همچنین برندهایی مانند اپکن (Opkon) از ترکیه، هایدنهاین (HEIDENHAIN) از آلمان، الترا (ELTRA) از ایتالیا و برندهای شناختهشدهای نظیر کوپلر (Coupler)، اشنایدر الکتریک (Schneider Electric)، لیکا (Lika) و سیک (Sick) نیز در پروژههای مختلف صنعتی مورد استفاده قرار میگیرند.
هر کدام از حروف و اعداد روی انکودرها به چه معناست؟ حروف و اعداد روی انکودرها اطلاعات مهمی در مورد مشخصات و عملکرد آن ارائه میدهند. این اطلاعات می تواند به شما کمک کند تا انکودر مناسب برای کاربرد خود را انتخاب کنید.
حروف روی انکودرها معمولاً به نوع انکودر و روش اندازهگیری آن اشاره دارند. برخی از حروف رایج عبارتند از:
A – انکودر افزایشی؛
B – انکودر مطلق؛
C – انکودر نوری؛
M – انکودر مغناطیسی؛
H – انکودر هگزا فلیکس؛
R – انکودر روتاری؛
S – انکودر خطی؛
T – انکودر توربو.
اعداد روی انکودرها معمولاً به مشخصات آن اشاره دارند. برخی از اعداد رایج عبارتند از:
N – تعداد شکافها یا نقاط روی دیسک انکودر؛
P – تعداد پالسهای تولید شده توسط انکودر در هر چرخش؛
R – رزولوشن انکودر؛
V – سرعت چرخش انکودر؛
L – طول انکودر خطی؛
D – قطر انکودر روتاری.
به عنوان مثال، انکودر A25-1000-2000-R1000 دارای ویژگیهای زیر است:
جدول زیر خلاصهای از معانی حروف و اعداد روی انکودرها را ارائه میدهد:
A انکودر افزایشی؛
B انکودر مطلق؛
C انکودر نوری؛
M انکودر مغناطیسی؛
H انکودر هگزا فلیکس؛
R انکودر روتاری؛
S انکودر خطی؛
T انکودر توربو؛
N تعداد شکافها یا نقاط روی دیسک انکودر؛
P تعداد پالسهای تولید شده توسط انکودر در هر چرخش؛
R رزولوشن انکودر؛
V سرعت چرخش انکودر؛
L طول انکودر خطی؛
D قطر انکودر روتاری.
انکودرها دستگاههای دقیقی هستند که میتوانند در اثر عوامل مختلفی خراب شوند. برخی از دلایل رایج خرابی انکودرها عبارتند از:
انکودرها دستگاههای حساسی هستند که میتوانند در اثر ضربه یا آسیب فیزیکی آسیب ببینند. ضربه میتواند به اجزای داخلی انکودر مانند سنسورها، چرخدندهها یا کابلها آسیب برساند. آسیب فیزیکی میتواند در اثر برخورد با اجسام خارجی، سقوط یا لرزش ایجاد شود.
انکودرها معمولاً در محیطهای صنعتی استفاده میشوند که ممکن است حاوی مواد خورنده یا ساینده باشند. این مواد میتوانند به اجزای داخلی انکودر آسیب برسانند و باعث خرابی آن شوند.
انکودرها دستگاههای الکترونیکی هستند که میتوانند در اثر مشکلات الکتریکی مانند نوسانات ولتاژ یا اتصال کوتاه خراب شوند. مشکلات الکتریکی میتوانند باعث آسیب به اجزای داخلی انکودر مانند مدارها یا ترانزیستورها شوند.
نصب یا پیکربندی نامناسب میتواند باعث خرابی انکودر شود. به عنوان مثال، اگر انکودر به درستی نصب نشود، ممکن است در معرض ضربه یا آسیب فیزیکی قرار گیرد. همچنین، اگر انکودر به درستی پیکربندی نشود، ممکن است سیگنالهای نادرستی تولید کند که میتواند منجر به عملکرد نامناسب شود.
برای جلوگیری از خرابی انکودرها، مهم است که آنها را به درستی نصب و پیکربندی کنید و آنها را در محیطی ایمن نگهداری کنید. همچنین، باید به طور منظم انکودرها را برای علائم خرابی بررسی کنید.
علائم خرابی انکودرها عبارتند از:
اگر متوجه هر یک از این علائم شدید، باید انکودر را بررسی کنید تا از خرابی آن اطمینان حاصل کنید.
از جمله مرسوم ترین دلایل خرابی انکودر، خم شدن شفت است که دیگر بهدرستی کار نمیکند.
به این مشکل، فرسودگی شفت نیز میگویند.
شفت تاب خورده به یاتاقانهای داخلی فشار میآورد و ممکن است منجر به خرابی یاتاقان و در نهایت گرم شدن بیش از حد انکودر شود.
انکودرها از اجزای مهم اتوماسیون صنعتی هستند که خرابی آن ها می تواند باعث افت دقت، اختلال در حرکت و توقف کامل خط تولید شود. برزین الکترونیک با تکیه بر دانش فنی و تجربه عملی، خدمات تخصصی تعمیر انواع انکودر افزایشی و مطلق، شفتدار و هالو شفت را با تمرکز بر عیبیابی دقیق، رفع مشکلاتی مانند خمشدگی شفت، خرابی یاتاقان و ناپایداری سیگنال ارائه میدهد تا بدون نیاز به تعویض، عملکرد و دقت اولیه تجهیزات صنعتی بازیابی شود.

